Akaryakıt İstasyonlarının Sıfır Atık Yönetim Sistemine Geçişi

Murat YILMAZ
Tehlikeli Atık Yönetim Teknolojileri (TAYTEK) Genel Müdürü
murat@taytek.com.tr

Sizlere neyin, nasıl yapılması gerektiğinden önce Sıfır Atık Yönetim Sistemini oluştururken ve yönetirken hangi riskleri ve referansları dikkate almanız gerektiği konusunda deneyimlerimizi paylaşmak isterim.

Akaryakıt istasyonlarının Sıfır Atık Yönetim Sistemi sadece bir kurulum ve belge alma işlemi değildir. Mevzuat kapsamında kurulması yönetilmesi ve uygulamaların kayıt altına alınarak bildirimlerinin yapılması gereken bir süreçtir.

Uygun olmayan ve yetersiz kapasitede ekipmanlarla oluşturacağınız sıfır atık sistemi doğal olarak uygulamalarda uygunsuzlukları da beraberinde getirecektir. 

Sıfır atık sistemi oluşturulurken dikkat edilmesi gereken önemli bir parametre, kurulan sistemin yetkililerden çok çalışanlar ve müşteriler kullanacağıdır.

Uygulanabilir bir sıfır atık sistemi oluşturulmadığında çalışanların ve müşterilerin yapacakları uygunsuzlukların sorumlusu ve idari para cezasına maruz kalacak kişi firma sahibi olacaktır.

Mevzuat gereği belge süresi içerisinde (5 yıl) asgari bir defa denetime tabi olunacağı unutulmamalıdır. Bu denetim her beş yılın ilk ayında da gelebilir son ayında da gelebilir. Bu denetimlerde, çalışanların ve müşterilerin sistemi kullanımları dahil, sıfır atık kurulum, yönetim ve bildirimlerinde bir eksiklik tespit edilmesi durumunda uygulanacak idari para cezası oluşturacağınız sıfır atık sisteminin maliyetinden çok daha yüksek olacağını unutmayın.

Sıfır atık sisteminizi bu riskleri değerlendirerek planlayıp uygulamalısınız. 

Şık Bir Sıfır Atık Ekipmanı İyi Bir Sıfır Atık Sistemi Değildir!

Bu kapsamda atık biriktirme ve depolama kapları belirlenirken atık oluşum noktaları, atıkların miktarları ve gönderilme periyotları iyi tespit edilmelidir. Tüm ekipmanlar belirlenen kapasitelere ve atıkların etkilerine karşı dayanımlarına göre seçilmeli ve satın alınmalıdır.

Ambalaj atıkları, kütlesel olarak ağır atıklar değil hacimli atıklardır. Biriktirme ve depolama ekipmanları atıkları kaplayacağı hacimler dikkate alınarak hesaplanmalıdır.

Dikkat etmeniz gereken bir diğer ambalaj atıkları da, müşterilerin ürettikleri ambalaj atığından çok satmak üzere satın aldığınız ürünlerin (market, restoran vb) koli ambalajlarıdır.

Biriktirme kaplarının yerleri kullanıcıların davranış modelleri dikkat alınarak belirlenmelidir. Eksik veya uygun olmayan yer ve uzak mesafelerde konulan biriktirme kapları yanlış sonuçları beraberinde getirecektir.

Uygun olmayan yer ve kapasitede oluşturulan geçici depolama alanı, atıkların başvuru sırasında bildirilen konteyner ve alanların dışında depolanmasına neden olacaktır. Bildirim yaptığınız alan veya konteyner dışında bir yerde atık biriktiremezsiniz, depolayamazsınız. Böyle bir uygulamanın Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü denetimlerindeki anlamı EPDK denetimlerinde, bildirim yaptığınız akaryakıt depolama tanklarının dışında bir tankta veya alanda akaryakıt bulundurmanızla aynı anlama gelir. 

Tehlikeli Atıklar

Su şişesinin ambalajı ile motor yağı veya cam suyu ambalajını aynı kaplarda biriktiremezsiniz ya da depolayamazsınız. 

Mevzuatımızda su ve süt şişesi gibi gıda ambalaj atıkları tehlikesiz atık olarak değerlendirilmektedir. 

İçerisinde canlı sağlığına zararlı herhangi bir madde bulunduran veya bulundurma ihtimali olan bir ambalaj atığı tehlikeli atık olarak değerlendirilmektedir.

Bir akaryakıt istasyonunda tehlikeli atık oluşmaması mümkün değildir. En azından, tesisin temizliğinde kullanılan temizlik kimyasallarının ambalajları veya müşterilerin araçlarına eklediği cam suyu, anti-freez, motor yağı gibi ürünlerin ambalajları tehlikeli ambalaj atığıdır.

Tehlikeli atıklarla tehlikesiz atıklar aynı konteyner içerisinde karışık biriktirilemez ve depolanamaz Denetimlerde tehlikeli atıklarla tehlikesiz atıkların karışık olduğu ve tehlikesiz atık olarak işlem gördüğü tespit edilip tutanak altına alındığında idari para cezasının çok yüksek olacağından emin olabilirsiniz.

Kayıt Ve Bildirimler

Tehlikeli veya tehlikesiz atık fark etmez, (belediyenin çöp hizmetlerine teslim edilen çöp niteliğindeki atıklar hariç) lisanslı firmalara (belediyelerin yetkilendirdiği lisanlı firmalar dahil) teslim ettiğiniz atıkları her teslimde tartın ve kayıt altına alın. 

Atıkları teslim alanların da bildirim yaptığını unutmayın. Bildirimlerin on-line sistem üzerinden olduğundan karşılıklı kontrollerin yapıldığını, uygunsuz ve eksik bildirimlerin anlık olarak belirlenebileceğini unutmayın. Firma yetkilileri olarak bu konuya çok önem vermelisiniz. Muhasebecinizin KDV beyanı yapmaması veya yanlış yapması ile yetkililerin atık beyanını yapmaması veya eksik yapması ile aynı anlamı taşımaktadır. Her iki durumda da idari para cezası firmaya gelir.

Tehlikeli atıkları mutlaka lisanslı tesislere teslim edilmelidir. 

50 kg ve üzeri miktarlardaki tehlikeli atıkları lisanslı araçlarla taşıttırmalısınız. 50 kg’dan az miktarda atıkları lisanlı tesise lisansız araçlarla veya kendinizde teslim edebilirsiniz.

Tehlikeli atıkları 180 günden fazla depolayamazsınız. Her 180 günde bir atık çıkışı yapmalısınız 

Bu yönetmelik gereği zorunluluk, uygulamada sizleri olukça zorlayacağından önceden ekonomik alternatif yöntemleri oluşturmalısınız. Tehlikeli atık depolama ekipman ve alanınızı iyi hesaplamalısınız. Depolama alanı ve konteyneri kısa sürede dolduğunda her sefer için ayrı nakliye ve bertaraf ücreti ödemek zorunda kalabilirsiniz. Bu atıkları bertarafının maliyetli olduğunu unutmayın.

Total
3
Shares
Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Total
3
Share