LOJİSTİKTE U-ETDS NEDEN ÖNEMLİ?

T. Tayfun Tabak
Logi Bilişim Genel Müdürü
tayfuntabak@logibilisim.com

Lojistik; mal ve hizmetlerin sağlanmasına yönelik tüm etkinliklerin yönetimi, planlama ve örgütleme bilimidir. Bir başka ifadeyle, farklı mal ve hizmetler için tedarik açısından ulaştırılması noktasında yapılan planlar olduğu da söylenebilir. 

Özellikle ulaşım sektörü açısından “lojistik” kelimesi büyük öneme sahiptir.

Gecen yazımızda sizlere U-ETDS’nin önemini anlatmaya çalışmıştım. Evet, anlattıklarımızın, verdiğimiz örneklerin ve istatistiklerin hepsi gerçek ve uygulanabilir. Ben bu köşeden belge sahibi arkadaşlarımızı açıkça eleştirdim. Çünkü birçok arkadaşımız kendini yenilemeden, eskiden yapılan uygulama ne ise aynı uygulamanın devamını sürdürmek istiyorlar. Ama ne iş yaparsanız yapın kendinizi geliştirmek zorundasınız. Buna mecbursunuz, yoksa iş yapamaz hale gelirsiniz.

Anlatmak istediğim özetle şuydu: Siz sistemi kuramazsınız, ancak kurulan sisteme uymakla yükümlüsünüz. Tüm taşımacı dostlarımın bunu anlaması gerekiyor.

U-EDTS, ilk olarak 08.01.2018 tarih ve 30295 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Karayolu Taşıma Yönetmeliği (KTY) ve 24.04.2019 tarih sayılı resmi gazetede yayımlanan Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmeliği ile tanımlanmıştır. (https://uetds.uab.gov.tr/u-etds-nedir)

U-ETDS sistemi sayesinde;

1- Korsan ve usulsüz (kapsam dışı) taşımacılığın önlenmesi, sektöre girişlerin kontrolü ve planlanması, diğer taşıma modları (hava, demiryolu ve denizyolu) içinde yatırım odaklı veri elde edilmesi,

2- Asayiş amacıyla güvenlik birimleriyle paylaşım imkanı (ulusal güvenlik), şehirlerarası çalışan otobüs kaynaklı trafik yoğunluğunun yönetilmesi,

3- Taşımacılık faaliyetlerinin mali açıdan analizi ve vergilendirme için ilgili birimlerle (MASAK, Gelir İdaresi Başkanlığı gibi) paylaşımı,

4- Taşımacılık sektöründe çalışanların takibi ve bunların mali (sigorta, maaş) ve sosyal (çalışma ve dinlenme süreleri) haklarının takip edilebilmesi (sosyal boyut),

sağlanacak.

Ayrıca U-ETDS sistemi sayesinde, ilk kez ticari olarak taşınan eşya, kargo ve yolcu hareketleri elektronik olarak takip edilebilecek.   (https://uetds.uab.gov.tr/u-etds-nin-faydalari-nelerdir)

Çıktığı günden beri eleştirilerin odak noktasından inmeyen U-ETDS sistemine getirilen eleştirilerin haklı olup olmadığına beraber bakalım.

Evet, bence bazı haklı eleştiriler var.  Ancak eleştirilerin bazılarının da haksız olduğunu düşünüyorum.

Bakın birçok alanda zamana ayak uyduruyoruz ama iş para veya iş hacmine gelince, özellikle de bizim neslimiz yani orta yaş üzeri olanlar alışkanlıklarını bir tarafa bırakmadan kurdukları düzenin devamını istiyorlar. Ancak böyle bir dünya yok…

Arkadaşlar artık yerden 1 metre yukarıda giden araçlar üretilmeye başlandı, biz hala veri girmeyi tartışıyoruz.

Yukarıda Altyapı ve Ulaştırma Bakanlığının sitesinde U-ETDS ile ilgili kanun ve açıklamalara atıfta bulunduk. Şimdi bunları biraz daha açmakta fayda var, ki bu açıklamaları hep kendi deneyimlerimize göre hazırladık.

1- Korsan ve usulsüz (kapsam dışı) taşımacılığın önlenmesi, sektöre girişlerin kontrolü ve planlanması, diğer taşıma modları (hava, demiryolu ve denizyolu) içinde yatırım odaklı veri elde edilmesi. Bir firmaya U-ETDS programını kurduk. Firma bizi aradı ve taşımasını yaptığı aradaki komisyoncunun taşımasını yaptığı firmanın ve alıcı firmanın unvan ve bilgilerini girmek istemediğini belirtti. “Neden?” diye sorduğumuzda, firma bilgilerinin görünmesini istemediklerini söylediler. Bazı kişiler veya firmalar var. Bunlar fabrikalar ile anlaşma yapıyorlar. Örneğin, 3000 liraya anlaşma yapıyorlar. Kamyoncuyla yani veriyi girecek kişiyle ise 2500 liraya anlaşıyorlar. Buraya kadar her şey tamam. Komisyoncu firmanın taşıma bedeli karşılığında komisyonunu alıyor, ki bu gayet normal. Peki taşımayı yapan her şoförden koparabildikleri kadar para almalarına ne demeli? Aradaki komisyoncu hem fabrikadan hem de şoförden belli bir miktar alıyor. Maliyetlerin çok arttığı bugünlerde taşımayı yapan yüklenici hem aracını hem emeğini ortaya koyarak yüzde 10 kazanırken, aradaki komisyoncu ondan çok daha fazla para kazanıyor. Vergi mükelleflerine lafım yok ama bu bahsettiğim kişiler vergi mükellefi bile değiller. Bu noktada tıpkı emlakçıların yaptığı gibi, hem yük gönderenden hem de yükü taşıyandan belli bir yüzde alınabilir. Fakat şu anda herkes kimden ne koparsam kar diye düşünüp, öyle hareket ediyor. Burada en çok mağdur olanlar da özellikle U-ETDS’ye karşı olan gerçek kişi olarak işletmesi bulunan taşıyıcılar. Arkadaşlar bu sistem zaman ile bu durumu ortadan kaldıracak, buna inanın…

2- Asayiş amacıyla güvenlik birimleriyle paylaşım imkanı (Ulusal güvenlik), şehirlerarası çalışan otobüs kaynaklı trafik yoğunluğunun yönetilmesi. Birçok firmanın, araç sahibinin ve gönderen firmanın karşılaştığı büyük sorunlardan birisi de budur. Sektöre baktığımızda gün geçmiyor ki hırsızlık ya da kaçakçılık sorunlarıyla karşılaşılmasın. Bu sistemde olay anında, öncesinde ya da sonrasında hızlı bir şekilde devletin birimleri arasında (ulusal güvenlik) veri paylaşımı yapılarak soruna müdahale edilmesi gerekir.

3- Taşımacılık faaliyetlerinin mali açıdan analizi ve vergilendirme için ilgili birimlerle (MASAK, Gelir İdaresi Başkanlığı gibi) paylaşımı. Mali açıdan ise fazla söze gerek yok. Yapılmak istenen belli. Şimdi maliye bu konuda çalışmalarını yapıyor. Yapılan bütün işlemler kayıt altına alınıyor ve ileride daha da gelişerek sistem rayına oturacak.

4- Taşımacılık sektöründe çalışanların takibi ve bunların mali (sigorta, maaş) ve sosyal (çalışma ve dinlenme süreleri) haklarının takip edilebilmesi (sosyal boyut). Bu konuda çeşitli çalışmalar yapılıyor. Sistem bu konu için şimdiden altyapı hazırlamakta. Önümüzdeki dönemde bu sistemin üzerine birçok ekleme yapılacak. Tabii ki bu eklemeler kullanıcı tarafına değil, uygulayıcı tarafına yapılacaktır.

Yukarıda eşya taşımacılığı ile ilgili Bakanlığın sayfasındaki U-ETDS’nin faydalarını anlatmaya çalıştık. Ülkemizde her birim veri tabanını kendisi hazırlıyor. Yani maliye ayrı, ulaştırma ayrı her birim ayrı veri toplama yapıyor. Önümüzdeki dönemde bunların hepsinin tek bir veri tabanında toplanacağını söyleyebiliriz. Her birim kendisine gereken veriyi bu veri tabanından çekecektir. Ancak bu ortak veri tabanının ne zaman hazır olacağına dair şimdiden bir tarih vermek zor. Şimdilik U-ETDS verileri öncelikle istatistik elde etmekte kullanılacak. 

Son olarak 1 Ocak 2021 tarihinde başlanan U-ETDS veri girişlerinin denetiminin 1 Temmuz 2021’de başlatılması kararının çok yerinde bir karar olduğunu söylemek isterim. Biz de şirket olarak bunu çok iyi değerlendiriyoruz. Bu dönemde birçok firmaya kurulum yaptık ve yapmaya devam ediyoruz. Firmaların da bu sayede 1 Temmuz’da başlayacak denetimlere hazır hale geleceğine inanıyorum.

2019 Ocak ayında başladığımız www.uetdsprogrami.net yazılımımız ile kullanım sıralamasında hızla üst sıralara tırmandık. Buradaki başarımızın altında yatan unsurları şu şekilde açıklayabilirim:

Öncelikle kullanıcı dostu bir yazılım hazırladık. Öte yandan tehlikeli madde sektöründe faal bir şekilde devamlı sahada olmamız bizim için devamlı geliştirme yapma zorunluluğu doğuruyor. Her geçen gün yeni fikirler ile UETDS yazılım sektörüne kolaylıklar katıyoruz. Şu anda birçok firma ve kurum bizim programımızı kullanıyor, biz de bu durumdan çok memnunuz. Müşterilerimize mahcup olmamak için ve işlerini daha da kolaylaştırmak için var gücümüzle çalışıyoruz.

Total
2
Shares
Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Total
2
Share